Pura Goa Lawah en Natural Salt Maker


Gister om zes uur in de ochtend met een sprong uit mijn bed. Oeps iets te veel energie opeens. Een beetje stijf aan alle kanten, ha ha ha. Snel de kleren en wandelschoenen aan en eerst mijn dagelijkse wandeling van een uur. Heerlijk, even alle luie zweet naar buiten. En ja hoor daar zit al. Op een stoel met een tafeltje voor haar waarop wat flesjes benzine staan. Achter haar een kleine warung met achterin de matras. Ze woont in haar warung. We begroeten elkaar ieder morgen heel vrolijk. Iets verder kom ik pa tegen op zijn vooroorlogse fiets, geen tanden meer en de muts tot over zijn oren. Maar een glimlach over de hele breedte van zijn gezicht. Ook wij begroeten elkaar heel vrolijk. Mijn dag is dan weer goed. Een foto? Nee dit zijn hun en mijn momenten. Thuis gekomen snel koffie, ontbijt en lunch tegelijk. Flessen met water vullen. Want dat ben ik, zo een hele dag op de trip gaat het alleen maar om absorberen, ruiken, proeven, kijken, voelen en in me opnemen. Het leven een stuk rijker maken en dan uiteindelijk dit te mogen delen.

De weg er naar toe……

Ik heb beide al een keer eerder bezocht, maar had toch de behoefte om er weer eens heen te gaan. Het weer was prachtig. Volop zon. Geen drup water naar beneden gekomen. De route genomen via Tedjakula en bij Tianjar rechts richting Mount Agung, die zich trouwens verstopt had achter flink wat wolken. Hij zou zich de hele dag ook niet meer laten zien. Bij Tianjar gaf de GPS rechts aan. Nee hoor wij gaan gewoon naar links en toen werd GPS Truus een kleine beetje overspannen. Het ene piepje na het andere piepje en maar zeggen: “Handsome, you have to turn” Nee hoor dat doen we niet. Links en rechts. Omhoog en omlaag. Van de ene Desa naar de andere Desa. Geweldig wat had ik genoten. Zowel op de heenweg als terug. Verdwalen kun je niet, want wat om hoog gaat, gaat altijd weer omlaag en meestal weer terug op de grote doorgaande weg.

Op de terugweg zag ik haar lopen. Schitterend een icoon van het verleden. Iets wat we over een jaar of 10 misschien helemaal niet meer zullen tegenkomen. Dan zijn het wandelende mobiele telefoons dat we tegenkomen. Ik wat gas gegeven, snel de motorscooter neergezet en camera gepakt. Ze kwam heel rustig richting mij gelopen, leunend op haar stok. Stak haar hand vooruit en zei; “oh portret”. Ik had het niet meer en schoot in de lach. Ze ging zitten en sprak geen bahasa. Wees op haar mond. Ik keek: “Ya Ibu tidak gigi” en ze schoot in de lach. We probeerde samen wat te communiceren. Na wat onbeholpen gekletst te hebben namen we afscheid. Zij moest nog een heel stuk en dat ging alleen maar omhoog.

Als ik op mijn motorscooter zit dan maakt het niks meer uit hoe lang dat duurt, tijd is dan niet aanwezig. Honger is niet aanwezig en drinken doe je om niet uit te drogen. Het is voor mij de ultieme vrijheid. Op het einde van de dag zou ik tevreden zijn met een eenvoudige maaltijd en een bed om te slapen.

Pura Goa Lawah

Van een afstand zag ik de drukte al. Links en rechts stonden er kleinen warungs met eten en drinken. Sarong had ik mee genomen, dat wist ik van de vorige keer nog. Het was ontzettend druk. Een zeer grote ceremonie. Bij de kassa aangekomen stond een man met Nederlandse munten, hij had een rijksdaalder uit 1932, of ik die wilde kopen voor 1 juta. Nee, dat wilde ik niet. “Wil je dan wat euro’s kopen voor als je terug naar Nederland gaat.” “Nee, dat wil ik ook niet”. “Waarom niet?”. “Omdat het daar veel te koud is”. “Oh” en toen liep hij weg. Ik werd mij gevraagd om achter de mensen te blijven die met de ceremonie bezig. Uiteraard deed ik dat. Is een kwestie van respect hebben. Omdat ik er als eens eerder was geweest heb ik de foto’s wat gemixt, van toen en nu.

Uiteraard komt al mijn informatie tot stand door ter plaatse te praten en vragen te stellen, en te surfen op internet en alles met elkaar te verbinden. Hierdoor is alles, zo goed als mogelijk, op één plaats samen gebracht.
Deze tempel behoort tot één van de belangrijkste tempels van Bali, namelijk tot de De Negen Directional Tempels. Tevens behoort deze tempel tot De Wereld Tempels oftewel De Zes Kahyangan Tempels. Zie voor verdere uitleg op mijn website: https://www.mytravel-indonesia.com/historie-en-ceremonies-bali/de-negen-tempels/

Pura Goa Lawah ligt in het dorp Pesinggahan, Klungkung Regency, Bali en aan de noordkant van de hoofdweg Jalan Raya Goa Lawah, bij het strand . De tempel werd in de 11e eeuw opgericht door Mpu Kuturan, hij was een van de vroege priesters die het hindoeïsme op Bali introduceerde. De tempel was in 1849 een van de belangrijkste punten tijdens de oorlog toen de Nederlanders het Klungkung koninkrijk aanvielen.

Natural Salt Maker

Schuin tegenover Pura Goa Lawah vind je de Natural Salt Maker. Op het stuk strand waar ik geweest ben waren er nog drie aanwezig. De vrouw waar ik was woont er niet. Ze komt in de ochtend en gaat in de late namiddag naar haar dorp. Het echtpaar waar ik langs gegaan ben woont er wel. Zij zijn echt de hele dag bezig met het zout. Het zeewater wordt op het zand uit gesprenkeld. Iets later wordt het zand met een houten hark bij elkaar geharkt, in de mand gedaan en vervolgens in de bak. Door de druk van het zand druppelt het zeewater er heel gestaag uit. Dit zeewater wordt via een systeem van bamboe naar bakken geleid. Het water wordt dan buiten in de grotere bakken gelegd. Na twee dagen kan begonnen worden met het zout weg te schrapen.

Het beroep is nagenoeg uitgestorven. Dit komt doordat de dagopbrengst minimaal is en het geld voor het dagelijkse bestaand komt eigenlijk van de toeristen. Op een dag kan er 10 kilo geproduceerd worden, met een opbrengst van ongeveer 100.000 rp. In Pemuteran is ook een Natural Salt Maker. Deze heeft zich echter gespecialiseerd in de export van het zout.

Het was een lange, vermoeiende maar ongelofelijk mooie dag.

14 januari 2019