Ngaben in Gambuh De Ceremonie


Op weg
Gister weer vroeg uit de veren en op naar Gambuh voor de belangrijkste dag: de ceremonie. Eerst naar Ketut Budi voor nog een extra kop koffie, maar helaas daar aangekomen hadden we daar geen tijd meer voor. Dus op weg naar de centrale plaats: de Familie Tempel. Daar was het al een enorme drukte. Iedereen zag er op zijn best uit. Gekleed in de traditionele Balie kleding. Daar waar de afgelopen dagen de keuken gehuisvest was, had men nu een kantine gemaakt. En het belangrijkste was: er was tijd voor koffie.

Na een tijdje werden de namen omgeroepen van de familieleden die een dierbare waren verloren. Ze gingen allemaal een voor een naar de plaats waren alle offerande stonden, het Heilig Water en uiteindelijk ook de voorstelling van een overledene. Iedereen had zijn of haar de ziel gemaakt van de overledene. Toen iedereen dat gedaan had gingen we gezamenlijk naar de begraafplaats. De begraafplaats ligt in een mooi gebied en de weg naar toe laat een prachtig ver gezicht zien. Toen ik daar naar keek zag ik de grote elektriciteitsmasten staan. De vooruitgang en de traditie. Ze zijn beide op het eiland aanwezig.

De begraafplaats
Aangekomen op de begraafplaats werd alles in gereedheid gebracht. Op elk graf staken drie stukken holle bamboe uit. Even nagevraagd. Dit was om de regen en de insecten naar het lichaam te laten gaan, zodat er niet het risico bestond dat het lichaam zich zelf zou mummificeren. De andere reden was dat men op die manier het Heilige Water kon toedienen.

In het begin was het best wat rumoerig, van toch een bepaalde vrolijkheid en samenzijn. Toen de priesters begonnen werd het langzaam stil. Je hoorde alleen de mantra’s en de gamelan muziek. Muziek die met momenten best wel opzwepend waren. Ook ik moest gaan zitten en deelnemen en gelukkig zat ik op een plek waar alles goed was te volgen. Hierdoor kon ik ook heel goed naar de gezichten kijken waaraan je kon zien dat men op dat moment heel dicht bij de overledene was. Ik vond dat best wel een emotioneel en mooi moment.

Tijdens de ceremonie worden er diversen rituelen uitgevoerd waarbij de belangrijkste wel het gebruik van de Pis Bolong ook wel Pis Satakan genoemd. Het is een ketting die bestaat uit een oude Chinese munt die vroeger op Bali als betaalmiddel werd gebruikt, maar sommigen bestrijden dat. Het verhaal gaat ook dat aan een dergelijke ketting mystieke krachten aan verbonden zijn. met de Pis Bolong wordt als eerste twee tot driemaal toe op de offerande getikt waar een kleine gebraden kip op ligt. Onder deze kip bevinden zich strootjes en door drie priesters worden die naar buiten getrokken. Daarna doet men op alle symbolen van de overleden ook twee tot drie maal tikken, men besprenkeld het geheel met het Heilig Water en nog extra wordt in ieder symbool wat Heilig water gegoten. Dit alles is het sein voor de aanwezige zielen om zich klaar te maken om te vertrekken van de begraafplaats. Uit respect voor de overledene wordt het symbool in een doek gedragen.

De Poort
Na dit eerste gedeelte gaan we allemaal weer gezamenlijk terug. Aangekomen gaat iedereen gezellig in de buurt van de kantine zitten en yep er is koffie. Koffie en heerlijke zoete versnaperingen. In de tussentijd zijn de priesters met het zelfde ritueel bezig als op de begraafplaats, maar nu iets verkort. Na het beëindigen van dit gedeelte neemt elk familielid de symbolische ziel van de overledene en gaan we gezamenlijk naar het laatste onderdeel en dat is bij de t-splitsing naar de begraafplaats toe.

Deze t-splitsing is de symbolische poort waar de zielen de begraafplaats gaan verlaten. Op het midden, zodat er nog een auto kan passeren wordt een rietenmat geplaatst die op het einde als poort wordt gebruikt. Aangekomen wordt weer alles in gereedheid gebracht voor de ceremonie. De familieleden gaan achter de priesters zitten. Ook hier werden dezelfde rituelen uitgevoerd. Om de zielen nu door de poort te begeleiden gingen de familieleden achter elkaar staan met het symbool in de doek gewikkeld, men nam het witte koord vast en liep drie keer door de poort. Drie keer is de ziel te verwarren en hij of zij niet kan terugkeren naar de begraafplaats. Daarna wordt op het einde met het symbool twee tot drie keer getikt op symbolen die op het einde liggen. Hiermee is de poort naar de begraafplaats afgesloten. De symbolen worden in de Familie Tempel geplaatst waar de ziel blijft tot alle ceremonies gedaan zijn en men als laatste de tocht rondom de tempels heeft gemaakt.

Al deze ceremonies hebben tot doel om de ziel te begeleiden naar het Nirwana. Voor mij was gister de laatste dag en ik vond het een enorme beleving.

04 juli 2019