Gambuh en de rijstvelden


Een samenvatting van een aantal dagen

Afgelopen zondag samen met Ketut Budi (Pemangku) een wandeling door de rijstvelden gemaakt. De schoenen uit en op de bloten voeten door de rijstvelden. Heerlijk wat kan ik daar van genieten. We waren boven begonnen met lopen en ik zag de man en de vrouw in de verte werken. Ik keek naar Ketut Budi en die wist precies wat eigenwijs ikje wilde gaan doen. De schoenen en sokken uit, door het water en naar de man en vrouw toe. Samen met hun gepraat wat ze aan het doen waren. Ze waren de velden aan het voorbereiden voordat er geplant kon worden. Het gras moest kort gewiekt worden en de looppaden moesten verstevigd worden. Dit is allemaal handwerk en kijk goed hoe groot deze velden zijn. In Nederland worden mensen uit Polen gehaald om asperge te steken. Nederlanders zie je dat niet doen, krijgen ze een kromme rug van en vuile handen. Voor deze mensen is dat hun levensonderhoud. Hun inkomen, hun eten. In de streek Gambuh zijn het nog de dorpsbewoners zelf die zorg dragen voor de rijstvelden. In sommigen andere regio’s zijn het de Javanen die het zware werk doen.

Elke boer van een aantal terrassen heeft bij één terras een hutje staan waar al het gereedschap ligt. Ook zie je dat er een gedeelte van het terras ingericht is als kraamkamer voor de rijstplanten. Deze jonge rijstplanten kunnen niet te lang in de broedkamer blijven en dat is ook de reden dat de boeren hopen op veel regen de komende dagen.
Het land wordt op verschillende manier geploegd. Sommigen doen het nog op de oude manier wat een mooi gezicht is om te zien. Maar het is ook zwaar werk. Wil je de boer aan het ploegen zien dan moet het flink geregend hebben en dan is het dus afwachten.

In de nacht van maandag naar dinsdag had het behoorlijk en flink geregend. Mijn AC uitgezet en in slaap gevallen met het getik van de regen. Ik denk dat heel veel boeren in Gambuh met een glimlach in slaap zijn gevallen. Ze wisten dat ze vanochtend aan de bak konden. En dat was ook zo. Vanmorgen in alle vroegte waren ze al aan het ploegen. Voor sommigen velden was er water genoeg gevallen. Het bovenste veld was al bijna klaar toen ik kwam. In het veld daaronder wilde de koeien niet meer verder lopen. Nee baas je moet eerst die takken aan de kant doen. En toen liepen ze weer verder. Maar het veld was nog te droog en hij moest stoppen met ploegen. Het regent veel te weinig. Een stukje verder zat zijn vrouw het gras kort te maken wat tevens voer voor de koeien is. Gelukkig is er ook nog jeugd die werkt in de rijstvelden.

Gistermiddag zo rond twaalf uur in de middag begon het te regenen. Met wat mensen in Gambuh geappt en bleek dat het bij hun ook rustig begon te regenen. Later op de dag zag je vanuit de bergen de lucht helemaal zwart worden. Het ging heel gestaag en deze zwarte lucht bracht water met zich mee en veel water. Boven werd de kraan goed opengedraaid en badkuipen vol met water werden naar beneden gegooid. De regen sloeg overal tegen aan. De hemel werd verlicht door één van de mooiste natuurelementen die we hebben: bliksem en onweer. Vuur en water, de twee belangrijkste elementen komen dan samen. Net als de nacht er voor. Ik visualiseerde hoe de boeren er nu bij zaten. Ik zag ze al zitten in de deuropening van hun huis trekkende aan hun sigaret met een glimlach van links naar rechts op hun gezicht. De vrouw bracht een bak koffie, ging naast hem zitten en samen genoten ze van de regen. De regen die oh zo belangrijk is voor hun bestaan als boer. Ze keken elkaar tevreden aan, knikten naar elkaar: morgen kan er geploegd worden.

En zo was het ook. Overal werd hard gewerkt in de velden.

23 januari 2019