De zes dochters


Gister was weer een dag van overleg met Pemangku hoe nu verder en ik wilde het gezin met de zes dochters bezoeken. Nadat ik eergister gezien had wat ze waren aan het eten en wat er in de keuken aan voedsel aanwezig was……dus samen eerst naar Toko Rejeki en toen naar de meiden.

Iedereen was thuis behalve de oudste dochter van 18 lentes jong. Zij was naar een vriendin om te studeren. De vader was ook aanwezig. De hele ploeg Balinese werknemers was ontslagen en er werkte nu alleen nog 5 bouwvakkers afkomstig uit Java. Er is nu dus helemaal geen inkomen meer. De ontvangst was zo alle andere keren: hartelijk. De houten krukjes werden tevoorschijn gehaald zodat we lekker konden zitten.

Ik heb dan altijd de behoefte om eerst wat rond te lopen. In de keuken stond het eten in een bakje klaar. Cassave met geraspte kokos. Buiten lag wat plastic met daarop cacao te drogen. Ze proberen dat overal te plukken, te drogen en dan te verkopen. De opbrengst is 18.000 roepia per kilo.

De dochter van 15 jaar ging voor ons koffie maken. Het water moest eerst goed gekookt worden en alleen al de voorbereidingen om vuur te maken is een hele klus. Buiten ligt een hele stapel gedroogd bamboe met losse strippen. Die lange bamboe schuift ze onder de ketel en met wat papier en de losse strippen wordt het vuur aangemaakt. Je moet dan wel telkens die lange bamboe bijschuiven anders gaat het vuur uit. Als je de watertonnen gezien zou hebben dan weet ik zeker dat de meeste westerlingen zich eens achter de oren gekrabd zouden hebben om koffie te drinken. Nou hij smaakte heerlijke. Alleen de cassave dat is aan mij niet besteed. Ik vind het heerlijk om die gebakken te eten maar niet gekookt.

Toen de koffie klaar was kwam net de oudste dochter thuis, alsof ze de koffie geroken had. Ze kwam er bij zitten en iedereen begon te vertellen en dan had ik natuurlijk weer mijn vragen. De vader is enig kinds en het land waar het gezin op woont is niet van hem maar van zijn vader. Zonder dat hij het wist heeft zijn vader een krediet bij de bank opgenomen en daarvoor het certificaat aan de bank moeten afgeven. Er is echter nooit afgelost op het krediet en nu eist de bank het land op. Hoe veel tijd ze hebben om te verhuizen weten ze nog niet.

De oudste dochter is bijna klaar met haar studie en wil naar de universiteit om te studeren voor lerares of een vak binnen de advocatuur. Momenteel gaan de kinderen niet naar school. Er wordt gestudeerd via internet. Zij moet dus telkens naar vriendinnen om te gaan studeren. Zij heeft geen laptop, geen telefoon en geen wifi en toch is zij enorm leergierig en wil doorzetten.

Binnenkort is het weer tijd voor het plukken van de kruidnagels. Zij en haar zus van 15 jaar staan al ingeschreven om de kruidnagel te gaan plukken. Het zijn allemaal hoge bomen en je moet echt wel een klimgeit zijn om te kunnen klimmen en dan ook nog die kleine groene vruchtjes te kunnen plukken. De prijs die momenteel betaald wordt voor het plukken is 3.000 roepia per kilo. Dat is inclusief het verwijderen van het kleine steeltje, dat doe je dan samen met het hele gezin in de avonduren. Zij plukt gemiddeld 20 kilo per dag en haar jongere zus tussen de 10 en 15 kilo. De opbrengst wil de oudste dochter gebruiken voor haar studie en dat is al oké binnen het gezin.

Over ongeveer twee weken kan de rijst weer geoogst worden. Zij gaan dan met het hele gezin naar de rijstvelden. Niet om te oogsten, want dat is uitgegeven, maar om de overgebleven rijststengels op een mat te slaan waardoor de laatste en kleinste rijstkorrels gewonnen kunnen worden. Dit zijn dagen van wel soms 18 uur aan één stuk door werken. Heel vaak gestart wordt in de nacht omdat het dan het koelste is. Het resultaat zal dan ongeveer 12 kilo rijst zijn en met 8 personen heb je ongeveer 3 kilo rijst per dag nodig om te eten.

Alles wordt verteld met een bepaald luchtigheid, glimlach en toch een achterliggende bezorgdheid. Ik blijf het mooi vinden om deze mensen te mogen ontmoeten, midden in het leven staan, altijd wel een weg vinden om iets vooruit te komen. De gedrevenheid van de oudste dochter om haar studie te vervolgen, hoe dan ook. Hoe moeilijk het is, ze veren altijd op en gaan door.

14 mei 2020